Мемлекеттік сатып алуға арналған ЭЦҚ: түрі және алу жолы

Авторы — Азат Масауров. Нормалармен 19.10.2026 тексерілді.

ҰКО бизнеске қандай кілттер береді

pki.gov.kz сайтында заңды тұлғаларға арналған бірнеше үлгі бар. Жеткізушіге әдетте үшеуі керек:

• Бірінші басшы («Первый руководитель») — заңды тұлғалар тізілімінде көрсетілген басшының кілті. Бұл — компанияның негізгі кілті.
• Қол қою құқығы бар қызметкер («Сотрудник с правом подписи») — құжаттарға қол қою сеніп тапсырылған қызметкерге арналған. Оның өтінімін бірінші басшы ҰКО жеке кабинетінде растайды.
• Ұйым қызметкері («Сотрудник организации») — қол қою құқығы жоқ қызметкердің кілті.

Қалған үлгілер («Казначейство-Клиент» және ақпараттық жүйелер үшін) жеткізушіге қажет емес.

ЖК кілтті жеке тұлға ретінде, «Физические лица» бөлімінде, өз ЖСН-ына рәсімдейді.

GOST пе, RSA ма. ҰКО хабарлауынша, 2024 жылдың көктемінен бастап ГОСТ 2015 форматындағы бір кілт шығарылады: онымен әрі кіреді, әрі қол қояды. Бұрын екі файл берілетін: кіруге арналған AUTH_RSA және қол қоюға арналған RSA немесе GOST. Кілтіңіз ескі үлгіде болса және мерзімі әлі өтпесе, оны мерзімі біткенше пайдалана беруге болады.

ЭЦҚ-ны қашықтан қалай алуға болады

ҰКО төрт шартты атайды:

• Қазақстанда берілген жарамды жеке куәлік;
• SMS келетін телефон;
• компьютердегі веб-камера немесе камерасы бар телефон;
• орнатылған NCALayer бағдарламасы.

Тәртібі мынадай:

1. pki.gov.kz сайтында «Получение ключей ЭЦП» → «Юридические лица» бөлімін ашып, үлгіні таңдаңыз.
2. Алдымен БСН, содан кейін ЖСН енгізіңіз. Деректер мемлекеттік базалардан жүктеледі.
3. Digital ID-де бейнесәйкестендіруден өтіңіз: ЖСН, телефон нөмірі, SMS-тегі код, содан кейін камераға бетіңізді көрсетесіз. Камера болмаса, жүйе телефонға арналған QR-код көрсетеді.
4. Кілтті қайда сақтайтыныңызды таңдаңыз. ҰКО ескертеді: кілтті компьютерде сақтау қауіпсіз емес, қорғалған тасығышты (токенді) алған дұрыс.
5. Өтінім нөмірін жазып алыңыз. Өтінім мақұлданғанда оны «Проверка статуса заявки» бөлімінен тауып, кілтті NCALayer арқылы орнатыңыз және құпиясөз қойыңыз.

ҰКО құпиясөзді сақтамайды және қалпына келтірмейді. Оны ұмытып қалсаңыз, кілтті кері қайтарып алып, қайта шығаруға тура келеді.

Онлайн шықпаса: ХҚКО

Бейнетексеру бес рет сәтсіз аяқталса, кіру 15 минутқа бұғатталады. Кейінірек қайталап көруге болады немесе pki.gov.kz/poluchenie-con сайтында өтінім беріп, жеке басыңызды растау үшін ХҚКО-ға барасыз.

Деректеріңіз жеке тұлғалар базасында болмаса, ҰКО сізді қалаңыздағы әділет департаментінің құжаттандыру бөліміне жібереді.

Қолданылу мерзімі және құны

2026 жылғы 11 қыркүйектен бастап ЭЦҚ сертификаттарын беру және кері қайтарып алу жөніндегі жаңа Қағидалар (2026 жылғы 28 тамыздағы № 522/НҚ бұйрық) қолданылады. Қағидалардың жарияланған талдаулары бойынша қолданылу мерзімі кілттің қайда сақталатынына байланысты:

• 3 жыл — қорғалған тасығышта, бұлттық қоймада немесе чипі бар жеке куәлікте;
• 1 жыл — қарапайым файлда немесе мобильді қосымшада.

Сол деректер бойынша ЭЦҚ беру және кері қайтарып алу тегін. Рәсімдеу алдында Қағидалар мәтінімен салыстырып алыңыз: adilet.zan.kz/rus/docs/V2600039747. ҰКО-ға 1414 нөмірі бойынша қоңырау шалуға да болады.

NCALayer және криптосокет

NCALayer — браузер ЭЦҚ-мен жұмыс істейтін ҰКО бағдарламасы: порталдарға кіру және құжаттарға қол қою осы арқылы жүреді. Оны ncl.pki.gov.kz/ сайтынан жүктеп алуға болады.

Криптосокет — мемлекеттік сатып алу порталының баға ұсыныстарын беруге арналған бағдарламасы. Портал ескерткен: 2026 жылғы 30 қыркүйектен бастап криптосокет нұсқасы жаңартылмаса, баға ұсыныстарын беру бұғатталады. Орнатқышқа сілтемелер портал хабарландыруында бар. Жаңа платформадағы баға ұсыныстарын сұрату туралы толығырақ: tparser.kz/kk/gajd/zcp-na-epz/.

Сатып алу порталында тіркелу

2026 жылғы 31 тамыздан бастап тіркелу және кабинетке кіру Бірыңғай сатып алу платформасының жаңа интерфейсі арқылы жүреді: zakup.gov.kz. Онда есептік жазбаны барлығы ашады, оның ішінде goszakup.gov.kz сайтында бұрын тіркелгендер де. Ұйым қайта тіркелмейді: рөлдер, құқықтар және қатысу тарихы сақталады.

Конкурстар, аукциондар және бір көзден сатып алу әзірге goszakup.gov.kz сайтында, баға ұсыныстарын сұрату zakup.gov.kz сайтында өтеді. Порталдар арасында қайта кірмей-ақ ауысуға болады. Тіркелгеннен кейін не істеу керектігі мына нұсқаулықта сипатталған: tparser.kz/kk/gajd/pervyy-tender/.

Жиі кездесетін қателер

• Кілттің мерзімі өтінім беретін күні біткен. Мерзімін алдын ала тексеріңіз. Кілтті ҰКО жеке кабинетінде қайта шығаруға болады, мұны ескісі әлі жарамды кезде жасаған дұрыс.
• Қызметкерде басқа кілт. «Ұйым қызметкері» үлгісі қол қою құқығы жоқ қызметкерге шығарылады. Қызметкер өтінімдерге қол қоятын болса, оған «Қол қою құқығы бар қызметкер» кілті керек. Порталда оған қандай әрекеттер қолжетімді екенін өтінім беруге дейін кабинеттен тексеріңіз.
• Басшының кілті бухгалтерде. ҰКО кілттер мен құпиясөздерді басқа адамдарға беруге тыйым салады. Қызметкерлердің жұмысы үшін олардың өз кілттері және ҰКО кабинетінде құқықтарды делегаттау мүмкіндігі бар.
• NCALayer немесе криптосокет ескі. Кілт дұрыс, бірақ қол қою немесе ұсыныс беру мүмкін болмай тұр. Екі бағдарламаны да алдын ала жаңартыңыз.
• Соңғы күні тіркелу. Кілт алу, бағдарламаларды орнату және zakup.gov.kz сайтына алғаш кіру уақыт алады. Бұл жолдан қажетті сатып алуды тапқанға дейін өтіп қойыңыз.

Сәйкес тендерлерді қалай жіберіп алмауға болады

ЭЦҚ дайын болғанда, сатып алуларды уақытында табу ғана қалады. @parsertenderkz_bot Telegram-боты Қазақстанның 29 алаңынан тендерлерді жинап, сәйкестерін жарияланған бойда жібереді. Сүзгі сала, өңір және сома бойынша бапталады. Алғашқы күндер тегін: t.me/parsertenderkz_bot?start=ad_sitekk.