Сатып алу қорытындыларына шағымдану: мерзімі мен тәртібі

Авторы — Азат Масауров. Нормалармен 19.10.2026 тексерілді.

Төменде — қолданыстағы «Мемлекеттік сатып алу туралы» № 106-VIII Заң және 2025 жылдан бастап қолданылатын Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (Қаржы министрлігінің № 687 бұйрығы) бойынша тәртіп.

Неге шағымдануға болады

Сатып алуға қатысқан өнім беруші тапсырыс берушінің, ұйымдастырушының, бірыңғай ұйымдастырушының, сараптама комиссиясының немесе сарапшының әрекетіне, әрекетсіздігіне және шешіміне, егер олар оның құқықтарын бұзса, шағымдана алады (Заңның 25-бабының 1-тармағы). Көбінесе бұл:

• сіз келіспейтін өтінімнің қабылданбауы;
• талаптарға сәйкес келмейтін бәсекелестің жіберілуі;
• өтінімдерді бағалау мен салыстырудағы қателер;
• қорытындыны өзгерткен рәсім бұзушылықтары.

Шағым тек қорытындыдан кейін беріледі: мерзім конкурс немесе аукцион қорытынды хаттамасынан бастап есептеледі.

Бұл тәртіппен шағымдануға болмайтын жағдайлар

• БҰС. Баға ұсыныстарын сұрату қорытындысын портал автоматты түрде шығарады (Қағидалардың 419-тармағы), ал жеңімпазды портал анықтайтын қорытындыларға 25-бап бойынша шағымданылмайды (Заңның 25-бабының 7-тармағы).
• Рейтингтік-балдық жүйе қолданылатын конкурс (Қағидалардың 297-тармағы).
• Ерекше тәртіппен жүргізілетін сатып алу (Заңның 25-бабының 5-тармағы).

Жаңа заңда апелляциялық комиссия сияқты жеке орган жоқ.

Қадамдар бойынша мерзімдер

1. Беру — қорытынды хаттамасы орналастырылған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде (Заңның 25-бабының 1-тармағы, Қағидалардың 588-тармағы). Жарияланған күні де беруге болады. Кешігіп берілген шағым қаралмайды (Қағидалардың 599-тармағы).
2. Ресімделуін тексеру — шағым талаптарға сәйкес келмесе немесе оған қол қойылмаса, ол 2 жұмыс күні ішінде қаралмай қайтарылады (Қағидалардың 598-тармағы).
3. Шешім — шағым беру мерзімі аяқталғаннан кейін 3 жұмыс күні ішінде: қанағаттандыру немесе бас тарту (Заңның 25-бабының 2-тармағы, Қағидалардың 592-тармағы).
4. Қорытындыны қайта қарау — шағым қанағаттандырылса, комиссия қорытындыны 2 жұмыс күні ішінде қайта қарайды (Қағидалардың 594-тармағы).
5. Бас тарту — порталда себептерінің толық сипаттамасымен жарияланады (Қағидалардың 595-тармағы).

«Орналастырылған күннен бастап үш жұмыс күнін» қалай санау керектігін заң түсіндірмейді. Шағымды соңғы күнге қалдырмай, хаттамадан кейінгі алғашқы екі жұмыс күнінде берген сенімдірек.

Қарау кезіндегі шарт. Шарт жасасу мерзімі шағымды қарау мерзімі аяқталғанға дейін тоқтатыла тұрады (Заңның 25-бабының 1-тармағы). Портал нұсқаулығы бойынша шағым жіберілгеннен кейін жүйе шарт жасасуды өзі тоқтата тұрады.

Порталда шағымды қалай беруге болады

goszakup.gov.kz білім базасының нұсқаулығы бойынша:

1. Хабарландыруды ашып, «Доступные действия» бөлімінде «Подать жалобу» батырмасын таңдаңыз. Батырма тек өзіңіз өтінім берген лоттарда болады.
2. Лоттарды белгілеңіз: бірнеше лотқа бір шағым немесе әр лотқа жеке шағым беруге болады.
3. Міндетті өрістерді толтырып, файлдарды тіркеңіз — 5 файлға дейін, әрқайсысы 10 МБ-қа дейін.
4. «Сохранить», «Сформировать», «Подписать» және «Отправить» батырмаларын басыңыз. Мәртебе «Подана» болып өзгереді.

Өз шағымдарыңызды «Рабочий кабинет» → «Мои жалобы» бөлімінен көруге болады. Барлық шағым және олар бойынша шешімдер порталдағы жария шағымдар тізіліміне түседі (Заңның 8-бабының 12-тармағы).

Шағымға не жазу және не қоса беру керек

Қағидалардың 596-тармағы бойынша шағымда мыналар көрсетіледі:

• кімге шағымданасыз: тапсырыс берушінің, ұйымдастырушының немесе сарапшының атауы мен орналасқан жері;
• шағымды кім береді;
• қай сатып алу туралы сөз болып отыр;
• бұзушылықтардың нақты фактілері және қандай әрекеттерге немесе шешімдерге шағымданасыз.

Дәлелдерді растайтын құжаттарды қоса беріңіз: скриншоттар, үзінділер, құжаттама тармақтарына сілтемелер. Шағымды өкіл берсе, сенімхат қажет (Қағидалардың 597-тармағы).

Мәні бойынша жазып, құжаттаманың немесе қағидалардың нақты тармағына сілтеме жасаңыз. Шағым мәлімделген дәлелдер шегінде қаралады (Қағидалардың 590-тармағы). Көрсетпеген нәрсеңіз тексерілмейді.

Құжаттамамен келіспесеңіз

Құжаттамадағы даулы талаптарға өтінім беруден бұрын дау айтқан дұрыс. Конкурстық немесе аукциондық құжаттама жобасына ескертулер портал арқылы хабарландыру жарияланған күннен бастап 2 жұмыс күнінен кешіктірілмей жіберіледі (Қағидалардың 170 және 353-тармақтары). Тапсырыс беруші талқылау аяқталғаннан кейін 2 жұмыс күні ішінде өзгерістер енгізеді, ескертулерді негіздеп қабылдамайды немесе түсініктеме береді (172 және 355-тармақтар). Жауап алдын ала талқылау хаттамасында жарияланады.

Шағым қанағаттандырылмаса

• Сот. Тапсырыс берушінің немесе ұйымдастырушының шағым бойынша шешіміне сотқа шағымдануға болады (Заңның 25-бабының 3-тармағы). Алдымен сотқа дейінгі тәртіптен міндетті түрде өту, яғни портал арқылы шағым беру керек (25-баптың 6-тармағы). Әкімшілік сот ісін жүргізу шеңберіндегі талап арыз сатып алуды тоқтатпайды.
• Уәкілетті орган. Заң өнім берушінің тапсырыс берушінің, ұйымдастырушының немесе комиссияның әрекеттеріне берген шағымы бойынша бақылауды көздейді (Заңның 23-бабы 3-тармағының 1) тармақшасы). Камералдық бақылау шеңберінде тексерілетін дәлелдер 25-бапта белгіленген тәртіппен қаралмайды (Қағидалардың 591-тармағы).

Бұл іс жүзінде нені білдіреді

Үш жұмыс күні тез өтеді. Қорытынды хаттамасын жарияланған күні тексеріп, дәлелдер мен құжаттарды бірден дайындаған жөн. Құжаттамада даулы талап болса, оған қорытындыдан кейін емес, талқылау кезеңінде дау айтқан арзанға түседі.

Сәйкес тендерлерді қалай жіберіп алмауға болады

Өтінімді дайындап, мерзімге үлгеру үшін сатып алуды бірден көру керек. @parsertenderkz_bot Telegram-боты Қазақстанның 29 алаңынан тендерлерді жинап, сәйкес келетіндерін жарияланған бойда жібереді; сүзгі сала, өңір және сома бойынша бапталады. Бот интерфейсі қазақ тілінде де бар, алғашқы күндер тегін: t.me/parsertenderkz_bot?start=ad_sitekk