Авторы — Азат Масауров. Нормалармен 19.10.2026 тексерілді.
Қысқаша
Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне анық емес ақпарат берген, шарт жасасудан жалтарған, шартты орындамаған немесе тиісінше орындамаған өнім беруші енгізіледі. Мерзімі — 24 ай. Осы уақытта мемлекеттік сатып алуға компанияның өзі де, оның басшысы немесе құрылтайшысы басқаратын не үлесі бар фирмалар да қатыса алмайды. Кез келген компанияны goszakup.gov.kz сайтында БСН/ЖСН бойынша тегін тексеруге болады.
Не үшін енгізеді
Тізбе жабық, ол «Мемлекеттік сатып алу туралы» № 106-VIII Заңның 8-бабының 4-тармағында берілген:
Анық емес ақпарат. Бұл біліктілік талаптары бойынша мәліметтер немесе бағаға әсер ететін құжаттар. Бұл фактіні уәкілетті орган немесе мемлекеттік аудит органдары сатып алудың кез келген сатысында анықтай алады (14-бап).
Шарт жасасудан жалтару. Жеңімпаз Мемлекеттік сатып алу қағидаларында белгіленген мерзімде шартқа қол қоймады. Немесе қол қойды, бірақ шарттың орындалуын қамтамасыз етуді және (немесе) демпингке қарсы соманы енгізбеді (17-баптың 5-тармағы).
Шартты орындамау.
Шартты тиісінше орындамау. Мұнда ерекшелік бар: егер өнім беруші бір мезгілде тұрақсыздық айыбын төлесе, шартты орындаса және залал келтірмесе, тапсырыс беруші сотқа жүгінбейді.
Екінші орын алған қатысушы және бір көзден жасалған шарттар бойынша өнім берушілер тізілімге енгізілмейді (Тізілімдерді жүргізу қағидаларының 21-тармағы). Бір көзден сатып алудың бірқатар жағдайлары бойынша, мысалы табиғи монополиялардан сатып алғанда, өнім берушілер де енгізілмейді (8-баптың 11-тармағы).
Порталдағы статистика бойынша жазбалардың жартысынан көбі шартты орындамауға немесе тиісінше орындамауға тиесілі. Тағы шамамен 17 %-ы — шарт жасасудан жалтару.
Кім енгізеді
Тәртіп негізге байланысты.
Анық емес ақпарат, орындамау және тиісінше орындамау — тек сот шешімі бойынша. Тапсырыс беруші немесе ұйымдастырушы 30 күнтізбелік күн ішінде сотқа талап арыз береді: бұзушылық туралы білген күннен бастап, ал орындамаған жағдайда — шарт бұзылған немесе аяқталған күннен бастап. Шешім заңды күшіне енгеннен кейін тапсырыс беруші оны 3 жұмыс күні ішінде портал арқылы уәкілетті органға жібереді. Уәкілетті орган мәліметтерді 7 жұмыс күні ішінде тізілімге енгізеді.
Шарт жасасудан жалтару — сотсыз. Егер шартқа порталда мерзімінде қол қойылмаса, уәкілетті органның шешімі портал арқылы шығарылады және өнім беруші тізілімге автоматты түрде енеді. Егер қамтамасыз ету енгізілмесе, тапсырыс беруші 3 жұмыс күні ішінде өнім берушіні жосықсыз деп тану туралы шешім қабылдайды, ал уәкілетті орган оны тізілімге енгізеді.
Қандай мерзімге
24 ай (8-баптың 7-тармағы). Мерзім сот шешімі заңды күшіне енген күннен бастап, ал шарт жасасудан жалтарған жағдайда — уәкілетті орган шешім қабылдаған күннен бастап есептеледі. Мерзім аяқталғаннан кейін жазба бір жұмыс күнінен кешіктірілмей автоматты түрде алынып тасталады.
Не тыйым салынады және кімге қолданылады
Компания тізілімде тұрған кезде мемлекеттік сатып алуға қатыса алмайды (7-баптың 1-тармағының 7-тармақшасы). Тыйым көрінгеннен кеңірек:
басшысы, құрылтайшысы немесе ірі акционері тізілімдегі компанияның басқаруымен немесе капиталымен байланысты өнім беруші жіберілмейді;
басшысы, құрылтайшысы немесе ірі акционері тізілімдегі дара кәсіпкер болып табылатын компания жіберілмейді;
дара кәсіпкер тізілімдегі компанияның басшысы, құрылтайшысы немесе ірі акционері болса, жіберілмейді.
Директоры немесе құрылтайшысы сол адам болатын жаңа ЖШС тыйымды айналып өте алмайды. Егер өнім беруші квазимемлекеттік сектор сатып алуына жосықсыз қатысушылардың тізілімінде немесе «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының сенімсіз өнім берушілер тізбесінде тұрса, дәл сондай шектеулер қолданылады (7-баптың 2-тармағы).
Өзіңізді және контрагентті қалай тексеруге болады
Тізілім тегін және барлығына ашық (8-баптың 10-тармағы).
Тек өзіңізді ғана емес, қосалқы мердігерді, консорциумдағы серіктестерді, сондай-ақ директорыңыз немесе құрылтайшыңыз басқа бизнеске қатысатын компанияларды да тексеріңіз.
Тізілімнен мерзімінен бұрын қалай шығуға болады
Алып тастаудың үш негізі бар (8-баптың 8-тармағы): мерзімі өтті, сот жосықсыз деп тану туралы шешімнің күшін жойды немесе уәкілетті орган келісу комиссиясының қорытындысы бойынша алып тастады.
Шарт жасасудан жалтарған жағдайда тізілімге енгізілгеніңізді білген күннен бастап 10 жұмыс күнінен кешіктірмей тапсырыс берушінің келісу комиссиясына өтінішхат беріңіз (8-баптың 6-тармағы). Комиссия құрамына «Атамекен» ҰКП өкілдері міндетті түрде кіреді. Егер комиссия алып тастауды жақтаса, тапсырыс беруші уәкілетті органға жүгінеді. Алып тастау туралы шешім 3 жұмыс күні ішінде шығарылады.
Қалған негіздер бойынша дау сотта қаралады. Егер жоғары тұрған сот шешімнің күшін жойса, мәліметтер өнім берушінің сұрауы бойынша сот актісінің куәландырылған көшірмесін алғаннан кейін 3 жұмыс күні ішінде алып тасталады.
Тізілімге енгізу туралы шешімге ҚР заңнамасына сәйкес шағым жасауға болады (8-баптың 9-тармағы). Өтінішхат берудің 10 күндік мерзімі қысқа, сондықтан заңгерді бірден тартқан дұрыс.
Тізілімге қалай түспеуге болады
Өтінім бермес бұрын біліктілікке қатысты барлық құжатты тексеріңіз. Анық емес мәліметтер — бұл сот және екі жылға тыйым.
Бағаны едәуір төмендетсеңіз, демпингке қарсы соманы өтінім бергенге дейін есептеңіз. Оны енгізбеу де жалтару болып саналады: tparser.kz/kk/gajd/demping/.
Порталдағы шартқа қол қою мерзімін қадағалаңыз және ЭЦҚ-ны алдын ала тексеріңіз.
Орындауда қиындық туындаса, тапсырыс берушіге жазбаша ескертіңіз, тұрақсыздық айыбын төлеңіз және шартты соңына дейін орындаңыз. Өнім беруші тұрақсыздық айыбын төлеп, міндеттемелерін орындаса және залал болмаса, заң бойынша талап арыз беру талап етілмейді.
«Самұрық-Қазына» тізбесі — бұл басқа тізім
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының өз сенімсіз әлеуетті өнім берушілер тізбесі бар. Ол мемлекеттік сатып алу туралы заң бойынша емес, Қордың сатып алу қағидалары бойынша zakup.sk.kz порталында жүргізіледі. Бірақ заң оларды байланыстырады: осы тізбедегі компания мемлекеттік сатып алуға да жіберілмейді (7-баптың 2-тармағы). Сондықтан екі тізімді де тексерген жөн.
Сәйкес тендерлерді қалай жіберіп алмауға болады
@parsertenderkz_bot Telegram-боты 29 алаңнан, оның ішінде мемлекеттік сатып алу мен «Самұрық-Қазынадан» тендерлерді жинап, сәйкестерін жарияланған бойда жібереді. Сүзгі сала, өңір және сома бойынша бапталады, алғашқы күндер тегін: t.me/parsertenderkz_bot?start=ad_sitekk.
Мемлекеттік сатып алу саласындағы тізілімдерді қалыптастыру және жүргізу қағидалары (ҚР ҚМ 2024 жылғы 26 қыркүйектегі № 646 бұйрығы): adilet.zan.kz/rus/docs/V2400035143